Tourbe dans la mer des Wadden près de Moddergat

par ArtsbyPol

Deze foto is gemaakt tijdens een wadlooptocht bij Moddergat. Het gaat hier om een uitzonderlijk groot stuk veen wat ook nog eens prachtig in twee stukken is gebroken en in een mooie geul met water ligt. Foto is gemaakt net de zgn "Dutch angle" waar de horizon niet recht is, dit om wat meer dynamiek te creëren. Het zeekleilandschap is een van de meest kenmerkende landschappen van de Nederlandse kust. Het landschap is jong, dynamisch en de vorming ervan gaat nog steeds door. Bij vloed, wanneer de zee via zeegaten en wadgeulen het land binnenstroomt, komen zand- en kleideeltjes mee. Bij vloed neemt de stroomsnelheid van het water af en kunnen de kleideeltjes in het water bezinken. Dit proces vindt twee keer per dag plaats, jaar in jaar uit, waardoor zich tussen de wadgeulen zandplaten ontwikkelen. Dichter bij de kust, tussen de plantjes die daar groeien, bleven de fijne kleideeltjes hangen. De plantjes zorgden ervoor dat de woeling van het water minder werd en de kleine kleideeltjes de mogelijkheid kregen te bezinken. De kleideeltjes stapelden zich op en zo werd een dikke laag zeeklei op de kwelder afgezet. Zeekleiafzettingen zijn in alle laaggelegen delen van Nederland, langs de gehele kust te vinden; daar is dus ooit zee geweest. De kleilaag die vanaf het begin van het Holoceen tot zo'n 5000 jaar geleden is afgezet, wordt oude zeeklei genoemd. Na deze periode trok de zee zich terug en kon er veen op de kleilaag worden gevormd. Kort daarna werd de zee weer actiever en overstroomde het land weer geregeld tijdens vloed: een nieuwe laag klei, jonge zeeklei, werd afgezet op het veen. In de huidige zeegaten, de Zeeuwse delta en het Waddengebied, vindt de afzetting van klei nog steeds plaats.
Het onderscheid in jonge en oude zeeklei zoals die hier is beschreven klopt eigenlijk niet helemaal. Doordat de lagen klei en veen niet overal gelijk zijn (soms zijn er meerdere lagen klei onder het veen, of is er helemaal geen veenafzetting), is het niet helemaal juist om de kleilagen zo te verdelen. Geologen hebben daarom geprobeerd de afzonderlijke kleilagen onder te verdelen op basis van ouderdom, maar ook dit bleek niet eenvoudig. Daarom wordt de verdeling van jonge en oude zeeklei ook nu nog wel gebruikt. Ook is er een lithologisch verschil: oude zeeklei is vet, terwijl jonge zeeklei grover en schelprijker is, omdat deze is afgezet in een dynamischer milieu.